พิใจธรรมมาตรา 12 คืออะไร — ทำหนังสือแสดงเจตนาอย่างไรให้มีผลจริง
ประเทศไทยมีกฎหมายรับรอง "สิทธิการตายดี" มาตั้งแต่ปี 2550 แต่คนส่วนใหญ่ยังไม่รู้ — มาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 บัญญัติว่า บุคคลมีสิทธิทำหนังสือแสดงเจตนาไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิต หรือเพื่อยุติการทรมานจากการเจ็บป่วย
มีกฎกระทรวง (พ.ศ. 2553) กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติรองรับ และศาลปกครองสูงสุดเคยมีคำพิพากษายืนยันความชอบด้วยกฎหมายของกฎกระทรวงนี้แล้วเมื่อปี 2558 — พูดง่าย ๆ คือฐานกฎหมายเรื่องนี้มั่นคง
เอกสารที่ดีต้องมีอะไรบ้าง
- ทำเป็นหนังสือ (เขียนมือหรือพิมพ์ก็ได้) ระบุเจตนาให้ชัดว่าไม่ประสงค์รับการรักษาใดในสถานการณ์ไหน — ยิ่งระบุเป็นรายข้อ เช่น การปั๊มหัวใจ เครื่องช่วยหายใจ อาหารทางสายยาง ยิ่งช่วยแพทย์ปฏิบัติตามได้ง่าย
- ลงลายมือชื่อผู้ทำ พร้อมวันที่จัดทำ — วันที่สำคัญมาก เพราะหากมีหลายฉบับ ฉบับล่าสุดคือฉบับที่มีผล
- แนะนำให้มีพยานลงชื่อ 2 คน โดยเลือกคนที่ไม่มีส่วนได้เสีย เช่น ไม่ใช่ผู้รับมรดก — กฎหมายไม่ได้บังคับ แต่พยานช่วยยืนยันว่าทำขณะมีสติสัมปชัญญะและสมัครใจ
- ระบุ "ผู้ตัดสินใจแทน" ไว้ด้วย — คนที่เข้าใจเจตนาของเราดีพอจะอธิบายกับทีมแพทย์ในวันที่เราสื่อสารเองไม่ได้
สิ่งที่ไม่ต้องทำ
- ไม่ต้องจ้างทนายความ
- ไม่ต้องไปรับรองเอกสารที่อำเภอ ศาล หรือหน่วยงานใด
- ไม่ต้องใช้แบบฟอร์มทางการของรัฐ — เขียนเองก็มีผล ขอเพียงเจตนาชัดเจน
- ไม่มีค่าใช้จ่ายใด ๆ
ทำเสร็จแล้ว อย่าเก็บเงียบ
เอกสารที่ไม่มีใครรู้ว่ามีอยู่ ช่วยอะไรไม่ได้ในวันฉุกเฉิน — บอกครอบครัวว่าทำไว้ มอบสำเนาให้ผู้ตัดสินใจแทน ฝากอีกชุดเข้าเวชระเบียนโรงพยาบาลที่รักษาประจำ และเก็บต้นฉบับในที่หาง่าย
ทบทวนเอกสารทุกปี หรือเมื่อสุขภาพเปลี่ยนแปลงสำคัญ — ความคิดคนเราเปลี่ยนได้ และเอกสารควรตามทันใจเราเสมอ
ที่พิใจธรรม เราทำให้ขั้นตอนทั้งหมดนี้ง่าย: ตอบคำถามทีละข้อ ได้เอกสารพร้อมพิมพ์พร้อมหน้าลงนาม การ์ดพกกระเป๋า และใบปะหน้าสำหรับฝากเวชระเบียน — ฟรี และข้อมูลไม่ออกจากเครื่องคุณ